FILMOWE ŁOWY

Reżyseria: jak co roku, hype Oscarowy ma parę etapów. Zazwyczaj np. takich: najpierw wszyscy stawiają na doceniane przez krytyków filmy. Później - wiedzą już, że wygra faworyt, ale typują, że "tamten film" dostanie chociaż statuetkę za reżyserię. Aż w końcu zauważają, że ludzie coraz częściej identyfikują jakość filmu z jakością reżyserii, co w sumie jest bardzo rozsądne. Obecnie "tamtym filmem" jest Hugo Martina Scorsese, którego faktycznie można by poprzeć z wielu powodów: długie tracking shoty, pomysłowe wykorzystanie 3D, zbudowanie klimatu miejsca, bycie Martinem Scorsese. Z drugiej strony, hm, Hazanavicius ładnie wytrenował tego psa, co nie? Wygra: Michel Hazanavicius. Mój głos: Terrence Malick.

Scenariusz oryginalny: po 2004 r. jest taka tradycja, że nagrodę za scenariusz dostaje po prostu film najbardziej lubiany z całego grona (z tej perspektywy to aż dziwne, że w tamtym roku Zakochany bez pamięci pokonał Aviatora, zwłaszcza że dwa lata wcześniej Adaptacja uległa Pianiście). Pytanie brzmi więc: czy w tym roku tradycja zostanie złamana? Na pewno szanse wydają się większe, niż kiedykolwiek: główny faworyt to bowiem film niemy, ze scenariuszem szczątkowym i uproszczonym nawet jak na standardy Hollywoodu lat 20. Z drugiej strony mamy Północ w Paryżu - bystry, gadany film, który dostał większość innych nagród. Skoro jednak ustaliliśmy, że nie ma sensu nagradzać Clooneya i Streep, to czy jest sens dawać nagrodę Woody'emu Allenowi, który i tak nie przyjdzie? Podczas Złotych Globów wyglądało to tak niezręcznie: uśmiechnięta jak misska Nicole Kidman wygłosiła formułkę w stylu "wielkie filmy zaczynają się od wielkiego pisania", a gdy okazało się, że wygrał koleś niekryjący swojej pogardy dla całego tego cyrku, z dziarsko utrzymanym uśmiechem oznajmiła, że Woody nie mógł przybyć. Do tej pory niestawianie na ulubiony film zawsze psuło mi kupon na ogromne kwoty (Bękarty zamiast Hurt Locker, W chmurach zamiast Precious), więc zmieniłem podejście. Jeśli mimo wszystko wygra Allen, będzie to doskonały ciekawostkowy argument na skalę upadku kinematografii: oto jeden z najwybtniejszych amerykańskich filmowców dostał w swojej karierze Oscara za Annie Hall, Hannę i jej siostry oraz... werbel... Północ w Paryżu. Kurczę, jak to się dzieje, że ludzie ciągle się interesują tymi nagrodami? Wygra: Artysta. Mój głos: Rozstanie.

Scenariusz adaptowany: jak wyżej. Tutaj jednak trudniej powiedzieć, który film jest najbardziej lubiany. Raczej Spadkobiercy, ale przecież parę kluczowych nominacji mają też Moneyball oraz Hugo. Moneyball ze swoimi bystrymi dialogami i generalnym Aaronem Sorkinem mogłyby być faworytem, gdyby nie to, że Aaron Sorkin dostał już Oscara w zeszłym roku. Hugo będzie miało na pocieszenie kategorie techniczne, za to Spadkobiercy raczej tylko scenariusz. Wygra: Spadkobiercy. Mój głos: Szpieg.

Zdjęcia: Jak wiadomo już zbyt dobrze tym czytającym komentarze, widzę tutaj szanse na "zaskoczenie", jakim byłaby piąta porażka w piątym starcie Emmanuela Lubezkiego. Wiecie, że jego nowy film z Cuaronem już został nakręcony i wejdzie do kin pod koniec roku? Cool. Po tym, jak BAFTA nagrodziła Artystę, nic mnie nie zaskoczy w tej kategorii, poza oczywiście triumfem Dziewczyny z tatuażem. Reszta wygląda mocno. Hugo "na instynkt" wydaje się właściwym typem - najwięcej nominacji w tym roku, praca kamery bardzo widoczna, ogólne wypasienie wizualne, parę fajnych (nie-tylko-)tricków 3D. Nagrodę Crititcs' Choice dostali z kolei ex aequo Kamiński za Czas Johna Forda i Lubezki. Film Spielberga faktycznie imponuje pod tym względem (od obiektywów za miliony dolarów, przez oświetlenie czy żurawie - czuć tu budżet w pozytywnym słowa znaczeniu) i jest bardziej chyba popularny w Akademii. Trudno powiedzieć. Wygra: Czas wojny. Mój głos: Drzewo życia.

Montaż filmu: faworytem zazwyczaj jest każdy duży film, w którym jest co najmniej dziesięć tysięcy cięć. Branża montażystów tymczasem pozbawiła resztę zabawy, swoimi bezlitosnymi nożycami wycinając nudne fragmenty w postaci Drzewa życia czy Szpiega. Zamiast tego mamy w tej stawce nieco spokojniejsze tempo Artysty i Spadkobierców (którzy, o dziwo, dostali również nagrodę dla filmu dramatycznego od związku montażystów). Nagroda Critics' Choice powędrowała do Dziewczyny z tatuażem, która na pewno zwraca pod względem montażu największą uwagę. Ale duet Wall-Baxter, podobnie jak Aaron Sorkin, tym razem nie zabrał się za film tak popularny, jak Social Network, co raczej ogranicza tu ich szanse do zera. A może nie? W końcu ileż razy można zakreślać ten francuski bibelot na jednej kartce. Wygra: Artysta. Mój głos: Dziewczyna z tatuażem.

Scenografia: co prawda Akademia nigdy specjalnie nie doceniała tu "chleba powszedniego" (jeśli twój film nie jest fantastyką, niech chociaż ma miejsce w Japonii), ale zdziwiło mnie, że nie raczyli nawet nominować Szpiega. Nie ja jeden na myśl o znaczącej dla filmu scenografii wymienię najpierw świetną pracę, jaką wykonała dla Alfredsona nagrodzona przez BAFTA Maria Djurković. Z powodów fantastycznych nie lekceważyłbym Harry'ego Pottera. Teoretycznie można czuć chęć wyróżnienia wreszcie Oscarem wielokrotnie nominowanej serii, ale jej długość ma też swoją wadę - nie wiem bowiem, ilu członków Akademii dotrwało do ósmego filmu. Pamiętajmy, że mediana wieku to 62 - ci ludzie mogli interesować się Tolkienem, bo go czytali w dzieciństwie, natomiast Harry Potter zawsze był dla nich raczej zabawką dla obcych pokoleń. Więc jeśli nie fantastyka, to co? Cóż, na myśl przychodzi jedynie zbudowany z zegarmistrzowską precyzją paryski dworzec, z rekwizytami z filmów Georges'a Melies jako bonus. Wygra: Hugo. Mój głos: Hugo.

Kostiumy: jeśli pięć razy z rzędu wygrał tu film, który po prostu miał królewskie suknie, to być może Anonimusowi jest pisane zwycięstwo i trzeba się z tym pogodzić. Ale film Emmericha, podobnie jak W.E. Madonny, może być zbyt anonimowy, by ludzie zagłosowali na zasadzie "chyba dobry" - zwłaszcza biorąc pod uwagę, że tym razem mamy do wyboru dwóch dużych pretendentów. Critics' Choice oraz BAFTA poszły na rzecz Artysty. Nie skreślam Hugo, bo "na logikę" ma ciekawsze i staranniej wykonane kostiumy, no ale... Wygra: Artysta. Mój głos: Hugo.

Charakteryzacja: patrząc na historię, to jedna z kategorii typu "im więcej, tym lepiej". Z tego powodu nieco dziwi mnie, że według wszelkich oznak, ucharakteryzowanie kobiety na faceta powinno tu wystarczyć do zwycięstwa. To dwie przodujące opcje, ale jest też trzecia, z ucharakteryzowaniem Ralpha Fiennesa na Voldemorta. Dobra zasada w tej kategorii: jeśli po zobaczeniu plakatu widzisz make-up, masz duże szanse. Tak więc wbrew bukmacherom i typerom postawię na pierwszy triumf najbardziej dochodowej serii w historii kina. Wygra: Harry Potter i coś tam, część któraś tam. Mój głos: miliardy dolarów.

Muzyka: nazwa kategorii to "original score" i co roku wiele soundtracków odpada z powodu zbyt dużej ilości "materiału obcego". Co czyni dość zabawnym fakt, że o zwycięstwo rywalizują filmy, które w scenie kulminacyjnej postanowiły po prostu wkleić klasykę: motyw Zawrotu głowy Bernarda Hermanna i gnossienne Erica Satie. Zazwyczaj wygrywają tutaj filmy, które mają jedną scenę skupioną dźwiękowo na muzyce - taką, którą się pamięta nawet pomimo konieczności noszenia aparatu. Artysta to zbiór takich scen, dlatego też nie dziwi, że wydaje się absolutnym pewniakiem, jakkolwiek same kompozycje nie byłyby co najwyżej znośne. Co prawda ostatni triumf Social Network nad Incepcją wydaje się sugerować jakąś zmianę trendu, ale tym razem inni potencjalni kandydaci oryginalnością raczej nie grzeszą - na czele z krzyczącą "już! Płakać!" muzyką nominowanego po raz 46. i 47. w karierze Johna Williamsa. Wygra: Artysta. Mój głos: Hugo.

Piosenka: w takim momencie wychodzi na jaw, że ta kategoria nie ma za bardzo sensu. Na okładce DVD do Rio może kiedyś znajdziecie informację o nominacji do Oscara, ale raczej nie będzie tam asterisku z przypisem, że piosenka znalazła się w tym zacnym gronie tylko dlatego, że trzeba nominować więcej niż jedną pozycję. Czy może być coś bardziej kompromitującego? Może tylko to, że murowany faworyt - jedyny, który osiągnął odpowiednią średnią ocen w branży piosenek - to chyba najnudniejszy utwór z Muppetów, dowodzący najwyżej tego, że Jason Segel po tylu latach ciągle nie wie, co jest najlepszym przyjacielem kobiety. Piosenka Maddony, nagrodzone Globem Masterpiece, zapadła mi w pamięć zdecydowanie bardziej - mam przez to na myśli, że w momencie wyłączania YouTube'a jeszcze ją pamiętałem. Wygra: Man or Muppet. Mój głos: Lady L.

Miks dźwięku: kategoria znana też jako "dźwięk". BAFTA nagrodziła Hugo, który jest zdecydowanym faworytem bukmacherów. Może to wina Heliosa na Kazimierza Wielkiego, ale nie odniosłem wrażenia, by dźwięk w filmie Scorsese faktycznie był rozpisany tak fajnie. Dużo bardziej podobało mi się poziomowanie w Czasie wojny czy dynamika skojarzeń w Dziewczynie z tatuażem, ale skoro głosującym podoba się Hugo... Wygra: Hugo. Mój głos: Dziewczyna z tatuażem?

Montaż dźwięku: nie chcę bynajmniej udawać, że wiem, o co chodzi w tych dwóch kategoriach dźwiękowych. Być może przed chwilą pochwaliłem film Finchera za to, co jest tak naprawdę montażem dźwięku. "Na logikę" tak jest, ale parę lat temu Morgan Freeman tłumaczył i chyba jedak nie. Głosujący bez wątpienia też tego nie czają, ale jest reguła, że o ile obu nagród nie zgarnie jeden film, to ta za montaż dźwięku wędruje do filmu z eksplozjami. Jeśli więc nawet film Spielberga nie wygra w tej drugiej kategorii, to tutaj wydaje się być faworytem... Wygra: Czas wojny. Mój głos: Drive?

Efekty wizualne: skoro mój wirutalny przeciętny głosujący już pogłaskał po główce Harry'ego Pottera, teraz może nagrodzić film, który zebrał zdecydowanie najwięcej wyróżnień za efekty. Wygra: Geneza planety małp. Mój głos: Harry Potter i strzelająca różdżka.